تاریخچه آزبست ایران
 

 

 

تاریخچه آزبست در ايران

بيشترين مصرف آزبست در ايران در صنعت ساختمان و توليد ورقه هاي آزبست سيمان است.دومين مصرف در توليد لوله هاي آزبست سيمان است كه در انتقال آب و فاضلاب كاربرد دارند و حدود5000 كليومترازشبكه آب رساني را اينگونه لوله هاي آزبست تشكيل مي دهند. سومين مورد مصرف آزبست در ايران در توليد لنت ترمز و كلاچ است و بخش كوچكي از آزبست مصرفي در ايران را لباسهاي عايق ، مواد عايق حرارتي و واشرهاي نسوز تشكيل مي دهند. اولين شواهد مصرف آزبست در ايران به قبل از جنگ دوم جهاني باز ميگردد كه آلمان ها از اين ماده در ساختمان ايستگاه هاي راه آهن استفاده كردند. توليد محصولات آزبست سيمان درايران به سال 1958 بازميگردد كه كارخانه اي درتهران آغاز بكاركرد ومهمترين محصول آن ورقه هاي موج-دارآزبست سيمان بود. اين كارخانه كه" ايرانيت"نام داشت از اين نام براي محصول خود استفاده كرد و ورقه هاي آزبست موج دار از آن پس در ايران، ايرانيت نام گرفت. اين نامگذاري تا آنجا پيشرفت كه پس از آن تمامي اشكال ورقه هاي موج دارحتي نوع پلاستيكي آن به همين نام شناخته مي شوند.

اطلاعات بدست آمده نشان مي دهد كه واردات آزبست ايران از دهه 1960 تا زمان ممنوعیت واردات آن در سال 2012  حدودا چهار برابرشده است.

ايران در برهه هايي از زمان آزبست نيز توليد كرده است. يك معدن توليد آزبست در نواحي شرق ايران وجود دارد كه از سال 1974 شروع به كاركرده وتا سال 2003 كه به كار خود خاتمه داده است ساليانه حدود 3000 تن آزبست توليد كرده است.

آزبست به عنوان ماده اوليه در بيش از 50 كارخانه و كارگاه در ايران استفاده می شده است و تعداد كارگراني كه در اين كارخانه جات فعاليت كرده اند بالغ بر5000 نفرتخمين زده  مي شوند. حدود30 كارخانه و كارگاه توليد لنت ترمز و كلاچ نيز در ايران فعاليت مي كنند كه ساليانه حدود 20000 تن محصول توليد مي كنند و تخمين زده مي شود كه حدود 3000 نفردراين صنعت مشغول بكار هستند.  اندازه گيري هايي كه در برخي از اين كارخانجات وكارگاه ها انجام شده نشانگراين است كه سطح آزبست درهواي كارخانه در برخي قسمت ها چندين برابر حد مجاز بوده است. عدم توجه به نكات بهداشت حرفه اي وعدم نظارت كافي موجب شده است كه غبار آزبست همراه لباس كارگران به منزل برده شده وخانواده هاي آنان را نيز در معرض خطر قرارمي دهد.

آزبست بعنوان يك آلاينده محيطي نيز در ايران اهميت دارد. ميليونها نفر درشهرهاي بزرگ در معرض اين ماده قراردارند. مطالعه اي كه در سال2007براي اندازه گيري غلظت آزبست در هواي تهران انجام شده نشان مي دهد كه غلظت فيبر در برخي نقاط بين 0.1-0.02f/mlاست.با توجه به رشد جمعيت وافزايش تعداد خودروها به نظرمي رسد اين وضعيت در آينده نامطلوب ترشود.البته قوانيني در ايران براي حفظ محيط  زيست وضع شده است. ازآن جمله مي توان به دستورالعملي اشاره كرد كه توسط سازمان حفاظت محيط  زيست درسال 2000 وضع شده كه طبق آن به صنايع مصرف كننده آزبست فرصت داده شده تا ظرف مدت7 سال مصرف آزبست را قطع كرده و ازمواد ديگربجاي آزبست درتوليدات خود استفاده كنند. همچنين اين دستورالعمل تاكيد مي كند كه احداث هر واحد صنعتي كه از آزبست در توليدات خود استفاده كنند ممنوع است.

براساس مصوبه شورای عالی محیط زیست در جلسه 17 مهر 90 کمیسیون امور زیربنایی، صنعت و محیط زیست دولت، ثبت سفارش و واردات هر گونه آزبست از این به بعد ممنوع اعلام شده است. بر اساس این مصوبه وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف شده است در ثبت سفارش برای واردات هر گونه آزبست خودداری کند و حداکثر تا پایان شهریور 91 جایگزین‌های مناسبی برای تولید داخل معرفی و اقدام کند.

مطابق قانون كار جمهوري اسلامي ايران معاينات ساليانه كارگران اجباري است اگرچه بنظر مي رسد اين معاينات براي درصد كمي از كارگران انجام مي شود كه عمدتا شامل كارگراني است كه درصنايع بزرگ مشغول به كارهستند. باتوجه به عدم آشنايي پزشكان با مقوله طب كار وسلامت شغلي بنظرمي رسد در كيفيت معاينات انجام شده نيز بايد تامل كرد.همين موضوع موجب شده كه تعداد بيماري هاي شغلي گزارش شده بسيار كمترازميزان واقعي آن باشد.

اگرچه وزارت بهداشت براندازه گيري آلاينده هاي هوا درمحيط هاي كاري تاكيد دارد ولي با ضعف نظارت اين امر به خوبي انجام نميگيرد.درصنايع كوچك نيزعدم وجود برنامه ريزي نظارت و معاينات ادواري موجب درمعرض گرفتن كارگران اين بخش شده است.

سيستم ثبت سرطان ايران كه در سال 2002 آغاز بكار كرده است برمبناي گزارشهاي پاتولوژي اطلاعات خود را دريافت ميكند و تخمين زده ميشود كه پوششي در حدود 80-90% در سطح كشور داشته باشد. اين سيستم در سال 2005 ,  55 مورد مزوتلیوما گزارش کرده است. همچنين 1764 مورد سرطان ريه (آدنوكارسينوم 2) در اين سال گزارش شده است. اگرچه اطلاعات دقيقي از شغل اين افراد در دست نيست ولي ارتباط قوي بين مواجهه با آزبست و مزوتليوما اين فرضيه را كه اين افراد قربانيان مواجهه با آزبست هستند به شدت مطرح ميكند. اطلاعات در خصوص ساير بيماريهاي ناشي از آزبست مانند آزبستوز و بيماريهاي پلور ناشي از آزبست نيز ناقص و دور از حد انتظار است. به گونه اي كه طبق آمار وزارت بهداشت طي سالهاي 2004 تا 2006 به ترتيب 144 و230 و 10 مورد آزبستوز در كشور گزارش و ثبت شده ، است. آماري از بيماري پلور ناشي از مواجهه با آزبست در دست نيست. با توجه به تعداد زياد كارگراني كه با آزبست مواجهه دارند و غلظت بالاي آزبست در محيطهاي كاري آمار فوق بسيار تامل برانگيز است.

 

میزان آزبست در هوای تهران حدود ۳۰ تا ۵۰ برابر سایر شهرهای پاک دنیا است. در پاییز ۱۳۹۰ به‌منظور تعیین میزان آزبست مصرفی در لنت های ترمز موجود در بازار ایران شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با همکاری دانشکده بهداشت دانشگاه تهران نوع لنت ترمز شامل ۶ نوع لنت داخلی و ۵ نوع لنت خارجی را مورد ارزیابی قرار دادند که نتایج همه آزمایش‌ها مثبت بوده و همهٔلنت‌های مورد آزمایش ۵ تا ۳۰ درصد دارای آزبست بودند.

بر طبق مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست در دوم امرداد ۱۳۷۹، مصرف پنبهٔکوهی در ایران از اول امرداد ۱۳۸۶ ممنوع شده‌است. در تبصره این مصوبه آمده‌است که در صورتی که پس از ۴۴ سال محرز شود که برای تولید لوله‌های آزبست سیمانی از نظر فنی، اقتصادی و زیست محیطی جایگزین مناسبی برای پنبهٔکوهی یافت نشده‌است، این تصمیم در مورد لوله‌های آزبست سیمانی قابل تجدید نظر خواهد بود.در تاریخ ۱ آذر ماه ۱۳۹۰، سازمان حفاظت محیط زیست استفاده از هر گونه آزبست را بطور کلی ممنوع اعلام کرد. همچنین بنابراین مصوبه از تاریخ اول شهریور ماه سال ۱۳۹۱ واردات آزبست سفید هم ممنوع اعلام شد. این تصمیم بر طبق جلسه مورخ ۱۷ مهرماه ۱۳۹۰ شورای عالی محیط زیست اعلام عمومی شده‌است.

 

دریافت راهنمای بیماری های مرتبط با آزبست جهت آشنایی بیماران و خانواده ها
بازدید از این صفحه : 1209 بار
کل بازديدکنندگان : 36859 نفر
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مركز آموزشي، پژوهشي، درماني سل و بيماريهاي ريوي(بيمارستان دكتر مسيح دانشوري) می باشد Copyright © 2014 Asbest.SBMU.AC.IR Allright Reserved